Avans Deeltijd ontwikkelt, jij ook?

3 december 2015

Frans Vriens, onderwijskundig adviseur bij het Leer- en Innovatiecentrum van Avans Hogeschool en werkzaam bij Avans Deeltijd, vertelt in een interview hoe Avans werk maakt van opleidingen gericht op werkende volwassenen. Duidelijk wordt dat door alle deeltijdopleidingen anders te organiseren er veel meer mogelijk wordt op het gebied van maatwerk voor volwassenen.


De huidige praktijk bij Avans wat betreft flexibel deeltijdonderwijs 


‘Als het gaat om hoe flexibel we nu zijn: nog niet zo heel erg flexibel. We hebben algemene standaardtrajecten: bijvoorbeeld een  2-jarige associate degree of een 4-jarige bachelor. Er is binnen die opleidingen  wel wat maatwerk mogelijk  op grond van bepaalde leervragen, maar het programma staat redelijk vast. Als iemand met cursussen en diploma’s komt dan is vrijstelling mogelijk. Dat regelt de examencommissie. Maar vrijstelling levert vaak geen verkorting van de opleiding op. Het is evengoed wel belangrijk dat mensen die vrijstelling kunnen krijgen natuurlijk. De studielastvermindering is ook van belang. Het gaat om mensen die werken en vaak een gezin hebben.’


Naast studielast- ook studieduurvermindering


‘We hebben wel wat geëxperimenteerd. Voor mensen met veel bagage in hun rugzak is bijvoorbeeld wel eens vrijstelling voor de propedeuse op basis van een portfolioassessment gerealiseerd. Maar het is niet makkelijk om dat te doen op basis van competenties. Je moet goed kijken naar de inhoud van het eerste jaar van onderwijs en die match is niet altijd te maken. De inrichting en organisatie van het onderwijs werken niet altijd mee als het gaat om het verlenen van vrijstellingen. Aan sommige competenties wordt na het eerste jaar bijvoorbeeld doorgewerkt. Er zijn nog wat slagen te maken. We zien uit naar de pilots flexibilisering. Daarbij zullen we niet uitgaan van competenties maar van leeruitkomsten. Die zijn wel afgeleid van competenties, maar hangen veel meer samen met de onderwijsinhoud. Zo krijgen we meer mogelijkheden om tegemoet te komen aan wat mensen al gedaan hebben. En kunnen we niet alleen cursussen maar ook informeel verworven leeruitkomsten meenemen. Naast studielastvermindering kunnen we dan straks ook studieduurvermindering realiseren.’


Naar een model van blended learning


‘Flexibilisering heeft niet alleen te maken met validering via bijvoorbeeld EVC. Het zit ‘m ook in  andere zaken zoals plaats en tijd. Meer online onderwijs, zodat een student meer op eigen momenten en op de eigen plek kennis tot zich kan nemen. Dat gebeurt nu ook wel, maar incidenteel. Waar mogelijk wordt wel geskypt bijvoorbeeld. Of worden documenten uitgewisseld via de ELO. Maar we willen echt toe naar een model van blended learning  binnen alle onderwijseenheden. We worden geen LOI: het samenbrengen van studenten blijft de basis, daar geloven we echt in. Maar we willen de werkplek meer benutten. Daardoor maak je onderwijs ook flexibeler. Studenten moeten daar keuzes in kunnen maken. We zullen altijd wel hoofdroutes aanbieden, maar daarbinnen moeten er keuzemogelijkheden zijn.’


Avans maakt keuzes


‘We hebben meer dan voorheen aandacht voor de doelgroep werkenden. Er zijn zoveel veranderingen in het werkveld, opscholen is van groot belang. We willen duidelijk maken dat deze doelgroep bij ons aan het juiste adres is. Avans maakt keuzes. We hebben twee jaar geleden de koers verlegd wat betreft deeltijd onderwijs. Anders missen we straks de boot op het gebied van een leven lang leren. We zijn alle deeltijdopleidingen apart gaan positioneren bij Avans Deeltijd, een aparte academy dus waar we echt focussen op deeltijdonderwijs. Met een eigen onderwijsvisie voor werkende volwassenen. Dat betekent dat ons onderwijsmodel op die specifieke doelgroep is geënt. Denk aan blended learning, flexibeler, studielast- en studieduurvermindering waar dat kan. Je brengt opleidingen en mensen bij elkaar met dezelfde focus. Veel van onze docenten zijn ook werkzaam in de praktijk, daarnaast werkt zo’n 75% van de docentenpopulatie  alleen voor deeltijd.  Er zijn ook opleidingen waar dat niet mogelijk is, waar docenten zo specialistisch zijn dat ze zowel in het voltijds onderwijs als in de deeltijdopleidingen lesgeven, denk bijvoorbeeld aan integrale veiligheid of bij de technische opleidingen. Maar bij economie, management  en welzijn zijn het overwegend docenten die alleen bij Avans Deeltijd lesgeven.


Gerichte marketing en communicatie


‘Door het samenbrengen van alle deeltijdopleidingen in Avans Deeltijd kun je ook de krachten bundelen voor marketing en communicatie. Als volwassenen op zoek gaan naar een opleiding komen ze in het hoger onderwijs allemaal foto’s tegen van jongeren en ook werkgevers denken misschien niet direct aan het HO als aanbieder. Nu met Avans Deeltijd zijn we veel beter vindbaar. We willen een serieuze partner zijn voor bedrijven en ons richten op waar bedrijven behoefte aan hebben. We betrekken werkgevers ook bij het invulling geven aan het curriculum en het vaststellen van de leeruitkomsten om beter aan te sluiten bij het werkveld.’


Wisselwerking voltijds onderwijs - deeltijd opleidingen


‘Het voltijds onderwijs kijkt wel mee naar de transitie die Avans Deeltijd doormaakt. Ook daar is  meer oog voor differentiatie en verschillen. Voor studenten die bijvoorbeeld niet dagelijks in de schoolbanken willen zitten vanwege bijbanen die belangrijk zijn, denk aan studenten die geen beurs hebben, willen we ook een antwoord hebben. Maar dat zijn andere antwoorden dan voor volwassenen werkzaam in het domein.’


Alle deeltijdopleidingen doen mee aan pilots flexibilisering


‘De pilots flexibilisering staan open voor alle hogescholen. De meeste hogescholen omarmen het idee wel: er zijn in totaal 32 aanvragen waarvan 18 van bekostigde hogescholen, 8 van niet bekostigde hogescholen en 6 van universiteiten. In totaal gaat het om 650 opleidingen in het hoger onderwijs. Avans doet mee met alle deeltijdopleidingen, zowel associate degree’s als bachelors. En Avans+ doet mee met zijn masteropleidingen. Dat zijn er in totaal wel 35. De komende 4 tot 5 jaar zijn we nog volop bezig met de flexibilisering waar we in feite twee jaar geleden al mee begonnen zijn. De pilots zorgen voor meer mogelijkheden binnen de bestaande wetgeving. Nu kunnen we meer focussen op de leeruitkomsten in plaats van op het aanbod. Het gaat om de manier waarop iemand iets aantoont. De pilots geven de mogelijkheid om instrumenten en procedures te ontwikkelen om verworven competenties te valideren.’


Bron: Kenniscentrum EVC